Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng và các quy định môi trường ngày càng thắt chặt, đặc biệt là khi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 98:2025/BNNMT chính thức có hiệu lực từ ngày 26/02/2026, khái niệm nước thải tại chỗ đang trở thành tâm điểm chú ý của các chủ đầu tư, hộ kinh doanh và cả các gia đình.

Không còn là chuyện "khuất mắt trông coi", việc xử lý nước thải tại chỗ giờ đây là yêu cầu bắt buộc, ảnh hưởng trực tiếp đến tính pháp lý của công trình và sức khỏe cộng đồng. Vậy nước thải tại chỗ thực chất là gì? Làm thế nào để lựa chọn giải pháp xử lý hiệu quả, tiết kiệm và đúng luật? Hãy cùng chuyên gia của Regreen Việt Nam đi tìm câu trả lời chi tiết trong bài viết dưới đây.

Nước thải tại chỗ là gì? Khái niệm cần hiểu đúng ngay từ đầu

Để tuân thủ đúng pháp luật, trước hết chúng ta cần hiểu rõ định nghĩa. Rất nhiều người vẫn nhầm lẫn giữa nước thải sinh hoạt thông thường và nước thải tại chỗ.

Theo các văn bản quy phạm pháp luật mới nhất và góc độ kỹ thuật môi trường, nước thải tại chỗ (On-site wastewater) là lượng nước thải phát sinh từ các hoạt động sinh hoạt, kinh doanh, dịch vụ quy mô nhỏ được thu gom và xử lý ngay trong khuôn viên của cơ sở đó, thay vì được dẫn trực tiếp về các nhà máy xử lý nước thải tập trung của đô thị.

Phân biệt rõ ràng:

• Nước thải sinh hoạt: Là thuật ngữ chung chỉ nước thải từ con người.
• Nước thải tại chỗ: Là nước thải sinh hoạt nhưng được xử lý cục bộ tại nguồn phát thải.
• Nước thải đấu nối hệ thống tập trung: Là nước thải được xả vào cống chung và dẫn về nhà máy xử lý lớn của thành phố.

Các ví dụ điển hình áp dụng mô hình xử lý nước thải tại chỗ bao gồm:

• Nhà ở riêng lẻ: Biệt thự, nhà phố tại các khu vực chưa có hệ thống cống thoát nước thải đô thị hoàn chỉnh.
• Hộ kinh doanh: Các cửa hàng, tiệm làm tóc, cơ sở sản xuất nhỏ lẻ trong khu dân cư.
• Dịch vụ lưu trú & ăn uống: Khách sạn mini, homestay, resort nghỉ dưỡng, nhà hàng, quán ăn nằm biệt lập hoặc xa trung tâm.

Đối với các đối tượng này, việc đầu tư một công trình xử lý nước thải tại chỗ đạt chuẩn là điều kiện tiên quyết để được cấp phép xây dựng và hoạt động.

Nước thải tại chỗ phát sinh từ đâu trong đời sống và sản xuất?

Hiểu rõ nguồn gốc phát sinh giúp chúng ta tính toán được công suất và lựa chọn thiết bị xử lý nước thải tại chỗ phù hợp. Nguồn thải thường được chia làm hai nhóm chính:

Nước thải tại chỗ phát sinh từ sinh hoạt hằng ngày

Đây là nguồn thải phổ biến nhất tại các hộ gia đình. Nước thải này bao gồm:

• Nước đen (Black water): Từ bồn cầu, chứa lượng lớn chất hữu cơ, vi sinh vật gây bệnh (Coliform, E.coli) và cặn lơ lửng.
• Nước xám (Grey water): Từ hoạt động tắm giặt, lavabo, rửa sàn.

Đặc trưng ô nhiễm của nhóm này là chỉ số BOD (Nhu cầu oxy sinh hóa), COD (Nhu cầu oxy hóa học), TSS (Tổng chất rắn lơ lửng) và Amoni rất cao. Nếu hệ thống xử lý nước thải tại chỗ không đạt chuẩn, các chất này sẽ ngấm xuống đất gây ô nhiễm nguồn nước ngầm nghiêm trọng.

Nước thải tại chỗ phát sinh từ kinh doanh dịch vụ nhỏ

Đối với các nhà hàng, quán cà phê, tiệm spa hay phòng khám tư nhân, thành phần nước thải tại chỗ phức tạp hơn nhiều:

• Nhà hàng/Quán ăn: Chứa hàm lượng dầu mỡ động thực vật cực cao. Dầu mỡ nếu không tách bỏ sẽ gây tắc nghẽn đường ống và làm chết vi sinh trong bể xử lý.
• Spa/Tiệm tóc: Chứa hóa chất tẩy rửa, hương liệu.

Nếu bạn là chủ kinh doanh, việc lơ là trong khâu xử lý các thành phần này không chỉ gây tắc cống mà còn là nguy cơ khiến bạn vi phạm các quy định về bảo vệ môi trường.

Nước thải tại chỗ có bắt buộc xử lý theo quy định mới không?

Câu trả lời chắc chắn là CÓ.

Theo Luật Bảo vệ môi trường 2020 và đặc biệt là Thông tư ban hành QCVN 98:2025/BNNMT (có hiệu lực từ 26/02/2026), việc xử lý nước thải tại chỗ không còn là sự lựa chọn mà là nghĩa vụ bắt buộc đối với:

1. Các công trình xây dựng mới tại khu vực chưa có hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung.
2. Các cơ sở kinh doanh, dịch vụ xả thải ra môi trường nhưng không đáp ứng tiêu chuẩn tiếp nhận của nguồn nước.

Trường hợp xả thẳng nước thải tại chỗ chưa qua xử lý hoặc xử lý không đạt chuẩn ra môi trường (kênh, rạch, cống thoát nước mưa) sẽ bị xem là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Đây là lý do nhiều hộ kinh doanh đang phải gấp rút liên hệ Regreen Việt Nam để nâng cấp hệ thống xử lý nước thải tại chỗ nhằm tránh các đợt thanh tra môi trường sắp tới.

Nước thải tại chỗ phải đáp ứng quy chuẩn môi trường nào hiện nay?

Để được coi là "đạt chuẩn", nước thải sau xử lý phải đáp ứng các giá trị giới hạn trong quy định xử lý nước thải tại chỗ mới nhất. Dưới đây là tóm tắt các mốc quan trọng theo QCVN 98:2025:

Nước thải tại chỗ theo công suất nhỏ hơn 2 m³/ngày

Đây là mức công suất áp dụng cho đại đa số nhà ở riêng lẻ và các hộ kinh doanh rất nhỏ. Yêu cầu xử lý tập trung vào việc giảm thiểu chất hữu cơ và cặn lơ lửng.

• Chỉ tiêu cần đạt: BOD5 ≤ 130 mg/l; COD ≤ 200 mg/l; TSS ≤ 120 mg/l.
• Ý nghĩa: Đảm bảo nước thải khi thoát ra không gây mùi hôi thối nồng nặc và không gây tắc nghẽn hệ thống thoát nước chung.

Nước thải tại chỗ từ 2 đến dưới 20 m³/ngày

Áp dụng cho biệt thự lớn, khách sạn nhỏ, nhà hàng, quán cafe quy mô vừa. Ở mức này, quy định xử lý nước thải tại chỗ khắt khe hơn đáng kể.

• Chỉ tiêu kiểm soát thêm: Ngoài BOD, COD, TSS phải thấp hơn (ví dụ BOD5 ≤ 60 mg/l), hệ thống bắt buộc phải xử lý được Nitơ (T-N), Phốt pho (T-P), Dầu mỡ động thực vật và đặc biệt là Tổng Coliform (≤ 5.000 MPN/100ml).
• Yêu cầu công nghệ: Bể phốt truyền thống chắc chắn không thể đạt được các chỉ số này. Bạn bắt buộc phải dùng các thiết bị xử lý nước thải tại chỗ công nghệ sinh học tiên tiến.

Nước thải tại chỗ công suất lớn cần lưu ý điều gì?

Với công suất từ 20 m³/ngày trở lên, công trình sẽ phải tuân thủ QCVN 14:2025/BTNMT (Quy chuẩn nước thải sinh hoạt) hoặc các quy chuẩn nước thải đô thị. Rủi ro lớn nhất ở đây là việc thiết kế sai ngay từ đầu (ví dụ: thiếu bể điều hòa, thiếu vùng lưu bùn đủ 12 tháng) sẽ dẫn đến việc không thể nghiệm thu đưa vào sử dụng, gây thiệt hại kinh tế khổng lồ.

Nước thải tại chỗ nếu không xử lý đúng sẽ gặp rủi ro gì?

Việc coi nhẹ nước thải sinh hoạt tại chỗ có thể mang lại những hậu quả sau:

1. Phạt hành chính nặng: Mức phạt cho hành vi xả thải vượt quy chuẩn có thể từ vài triệu đến hàng trăm triệu đồng tùy mức độ và lưu lượng.
2. Đình chỉ hoạt động: Cơ quan chức năng có quyền yêu cầu tạm dừng hoạt động kinh doanh cho đến khi khắc phục xong hệ thống xử lý.
3. Mất uy tín: Mùi hôi thối bốc lên từ hệ thống xử lý kém chất lượng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm khách hàng (với nhà hàng, khách sạn) và gây mâu thuẫn với hàng xóm.
4. Khó hoàn công: Công trình xây dựng sẽ không được hoàn công nếu hạng mục xử lý nước thải không có hồ sơ thiết kế và kết quả quan trắc đạt chuẩn.

Các giải pháp xử lý nước thải tại chỗ đang được áp dụng phổ biến

Thị trường hiện nay có nhiều giải pháp xử lý nước thải tại chỗ, tuy nhiên không phải giải pháp nào cũng tối ưu cho năm 2026.

Giải pháp xử lý nước thải tại chỗ bằng bể tự hoại cải tiến

Đây là phiên bản nâng cấp của bể phốt 3 ngăn truyền thống, có thêm các vách ngăn mỏng dòng hướng lên (BASTAF).

• Ưu điểm: Chi phí xây dựng thấp, không dùng điện.
• Hạn chế: Hiệu suất xử lý chỉ đạt mức trung bình, khó đạt các chỉ tiêu Nitơ, Amoni theo quy chuẩn mới.
• Khi nào nên dùng: Chỉ phù hợp cho nhà dân ở vùng nông thôn, đất rộng, yêu cầu xả thải không quá khắt khe.

Giải pháp xử lý nước thải tại chỗ bằng công nghệ sinh học

Sử dụng các chủng vi sinh vật hiếu khí và kỵ khí để ăn chất bẩn trong nước thải. Các công nghệ nổi bật như AAO, MBBR.

• Nguyên lý: Nước thải đi qua các ngăn kỵ khí (xử lý hữu cơ) -> thiếu khí (xử lý Nitơ) -> hiếu khí (xử lý triệt để và khử mùi).
• Hiệu quả: Xử lý triệt để mùi hôi, nước đầu ra trong, đạt chuẩn cột A/B.

Giải pháp xử lý nước thải tại chỗ bằng thiết bị hợp khối

Đây là xu hướng hiện đại nhất, sử dụng các thiết bị xử lý nước thải tại chỗ (module) đúc sẵn bằng vật liệu Composite hoặc nhựa cao cấp.

• Ưu điểm: Thiết kế nhỏ gọn ("All-in-one"), tiết kiệm diện tích, lắp đặt nhanh chóng (chỉ 1-2 ngày), độ bền cao trên 50 năm.
• Vận hành: Tự động hóa hoàn toàn, dễ dàng hút bùn và bảo trì định kỳ. Đây là giải pháp mà Regreen Việt Nam khuyến nghị cho các đô thị.

Lựa chọn giải pháp xử lý nước thải tại chỗ như thế nào cho phù hợp?

Để tránh lãng phí tiền bạc, việc lựa chọn hệ thống cần dựa trên các tiêu chí kỹ thuật cụ thể:

• Lưu lượng nước thải: Bạn cần tính toán chính xác lượng nước sử dụng (theo đầu người hoặc theo hóa đơn nước). Tránh chọn hệ thống quá nhỏ gây quá tải, hoặc quá lớn gây lãng phí chi phí xử lý nước thải tại chỗ.
• Diện tích lắp đặt: Nếu nhà phố chật hẹp, các module hợp khối đặt ngầm là lựa chọn số 1. Nếu đất rộng (resort), có thể kết hợp hồ sinh học hoặc bãi lọc ngầm để tạo cảnh quan.
• Mục đích sử dụng: Nước sau xử lý có cần tái sử dụng để tưới cây, rửa đường không? Nếu có, cần tích hợp thêm màng lọc MBR hoặc khử trùng UV.

Sai lầm phổ biến: Nhiều chủ nhà tự ý xây bể theo kinh nghiệm thợ nề mà không có bản vẽ kỹ thuật, dẫn đến việc hệ thống bị thấm, nứt hoặc bốc mùi ngược vào nhà chỉ sau vài tháng sử dụng.

Regreen Việt Nam cung cấp giải pháp xử lý nước thải tại chỗ ra sao?

Là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực môi trường, Regreen Việt Nam tự hào mang đến giải pháp xử lý nước thải tại chỗ toàn diện, "May đo" cho từng công trình.

Tại sao chọn Regreen Việt Nam?

• Tư vấn – thiết kế chuyên sâu: Chúng tôi không chỉ bán thiết bị, chúng tôi cung cấp giải pháp kỹ thuật dựa trên khảo sát thực tế và các quy định pháp luật mới nhất (QCVN 98:2025).
• Sản xuất & Cung cấp thiết bị: Regreen sở hữu nhà máy sản xuất các module xử lý nước thải Composite chất lượng cao, công nghệ Johkasou Nhật Bản và công nghệ MBBR tiên tiến.
• Thi công & Bảo trì: Đội ngũ kỹ thuật viên lành nghề, cam kết thi công nhanh gọn, thẩm mỹ. Dịch vụ bảo trì hệ thống định kỳ giúp khách hàng an tâm tuyệt đối.

Cam kết của chúng tôi:

1. Nước thải đầu ra đạt 100% quy chuẩn QCVN.
2. Thiết bị có đầy đủ hồ sơ công bố hợp quy.
3. Chi phí xử lý nước thải tại chỗ tối ưu nhất nhờ công nghệ tiết kiệm điện năng và hóa chất.

Bạn đang lo lắng về hệ thống nước thải tại chỗ của gia đình hay cơ sở kinh doanh? Đừng để vấn đề môi trường ảnh hưởng đến cuộc sống và công việc của bạn. Liên hệ ngay Regreen Việt Nam để được tư vấn giải pháp hợp quy chuẩn mới nhất năm 2026!

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

• Trụ sở: 63/21C Đường số 9, P. Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh.
• Xưởng sản xuất: Đường - 768, Trảng Dài, Biên Hòa, Đồng Nai, Việt Nam.
• Điện thoại: 0902.337.365 – 0946.442.233.
• Form đăng ký: Điền form liên hệ tại đây.
• Email: info@regreen.vn – Regreenvn@gmail.com.
• Website: www.regreen.vn

Câu hỏi thường gặp về nước thải tại chỗ

Dưới đây là giải đáp nhanh cho những thắc mắc phổ biến nhất của khách hàng gửi về Regreen:

Nước thải tại chỗ có được xả ra cống chung không?

Có, nhưng với điều kiện nước thải đó phải được xử lý sơ bộ qua bể tự hoại hoặc hệ thống xử lý đạt chuẩn quy định của địa phương trước khi đấu nối vào cống thoát nước chung của đô thị.

Nước thải tại chỗ hộ gia đình có cần xử lý không?

Theo Luật Bảo vệ môi trường 2020, mọi tổ chức, gia đình đều có trách nhiệm giảm thiểu và xử lý nước thải. Đặc biệt với quy chuẩn mới 2025, các công trình xây mới bắt buộc phải có hệ thống thu gom và xử lý đúng quy cách.

Chi phí xử lý nước thải tại chỗ khoảng bao nhiêu?

Chi phí xử lý nước thải tại chỗ phụ thuộc vào công suất và công nghệ. Với hộ gia đình (module 1-2m3), giá trọn gói thiết bị và lắp đặt có thể dao động từ vài chục triệu đồng. Để có báo giá chính xác, bạn nên liên hệ trực tiếp đơn vị cung cấp để khảo sát.

Nước thải tại chỗ có cần quan trắc định kỳ không?

Với quy mô hộ gia đình nhỏ (< 2m3), thường không yêu cầu quan trắc định kỳ gắt gao. Tuy nhiên, với các cơ sở kinh doanh, dịch vụ (nhà hàng, khách sạn) thuộc đối tượng phải lập báo cáo môi trường, việc quan trắc chất lượng nước thải định kỳ là bắt buộc.

Bao lâu nên bảo trì hệ thống xử lý nước thải tại chỗ?

Đối với bể tự hoại truyền thống, nên hút bùn 3-5 năm/lần. Đối với các hệ thống module công nghệ sinh học của Regreen, nên kiểm tra máy thổi khí 6 tháng/lần và hút bùn định kỳ khoảng 12-24 tháng/lần tùy lượng rác thải thực tế.